Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Japończycy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą Japończycy. Pokaż wszystkie posty

wtorek, 8 września 2015

Kiku no sekku, czyli Festiwal Chryzantem

źródło: library.metro.tokyo.jp

Wraz nadejściem września do Warszawy zawitały chłody. W Japonii zakończyły się radosne matsuri i pokazy fajerwerków, ale to nie oznacza, że Japończycy przestali świętować.

9 września w Japonii obchodzony jest Dzień Chryzantem, czyli Kiku no Sekku. Korzenie tego święta sięgają roku 910. Dziewiąty dzień dziewiątego miesiąca (pierwotnie według kalendarza księżycowego) został podobno wybrany ze względu na pomyślne znaczenie cyfry 9.
Tak jak w przypadku wielu japońskich świąt, Dzień Chryzantem wpierw kultywowany był w Chinach , a jego początki w Kraju Środka datowane są na XV w.p.n.e. Chryzantemy sprowadzono do Japonii w VII lub VIII w.n.e. Wkrótce chryzantema stała się kwiatem narodowym i wiele rodów wplotło ją w swoje herby. 
Stąd właśnie wzięło się określenie japońskiej monarchii jako "chryzantemowy tron". Symbolem cesarza jest chryzantema o szesnastu płatkach inne osoby i rody mogą używać chryzantemy w herbie, ale musi mieć ona inną liczę płatków. 

Tradycyjnie tego dnia myto się w chryzantemowej rosie, co miało zapewnić młody wygląd. Czytałam kiedyś o zwyczaju zostawiania bawełnianej tkaniny na kwiatach chryzantem na noc, by rano umyć się tkaniną nasiąkniętą rosą.

Wytwarzano też chryzantemowe sake i chryzantemową herbatę, które pito w Dzień Chryzantem. Picie chryzantemowej sake zapewniać miało długowieczność oraz chronić przed złymi duchami.Chryzantemowa herbata zaś obniża temperaturę ciała przy gorączce i oczyszcza wątrobę, poleca się ją również przy astmie.

Japońska rodzina cesarska co roku wydaje z Okazji Dnia Chryzantem Kangiku no utage, czyli bankiet podziwiania chryzantem.

Dziś ten dzień nie jest obchodzony hucznie. Poświęca się go na kontemplację urody chryzantem prezentowanych na licznych wystawach. Charakterystyczną cechą tych wystaw jest ubieranie figur w stroje z chryzantem.


źródło: japanesehealthylife.wordpress.com

Osobiście nie przepadałam za chryzantemami, ponieważ kojarzyły mi się one przede wszystkim z listopadowymi wizytami na cmentarzu. Jednak obserwacja Kiku no Sekku  przekonała mnie do urody tych kwiatów.

A jakie są Wasze skojarzenia z chryzantemami?

niedziela, 2 sierpnia 2015

Co nie idzie w parze latem?

źródło:simplotfoodservice.com.au i harvesttotable.com

Japończycy bardzo dbają o jakość swoich posiłków. Istotne jest nie tylko używanie świeżych składników sezonowych, ale również spożywanie dań zgodnie z ideologią taiji i medycyną chińską.

Czy zastanawialiście się czasem czemu do głęboko smażonych dań japońskich zawsze podawany jest starty surowy daikon? Otóż zgodnie z medycyną chińską daikon zmniejsza negatywny wpływ tłustej potrawy na wątrobę. Skoro jest szereg połączeń dających pozytywne działanie, jak łatwo się domyśleć są też połączenia, których powinniśmy się wystrzegać, szczególnie w czasie upałów, które obciążają nasze organizmy.

Te negatywne kombinacje to tabeawase [czyt.: tabeałase]. Troskliwi japońscy rodzice od dziecka wpajają swoim pociechom, których połączeń mają unikać. Wiedza ta powtarza jest od tak dawna, że czasem już nawet sami Japończycy nie potrafią wyjaśnić czemu dana kombinacja uważana jest za szkodliwą.

Tak na przykład jest z umeboshi [czyt.: umebosi], czyli marynowaną śliwką/morelą japońską o charakterystycznym słono-kwaśnym smaku i z unagi, czyli grilowanym węgorzem. Od dziesięcioleci mówi się, żeby tych dwóch dań nie łączyć, ale dopiero od niedawna ludzie zaczęli sobie zadawać pytanie czemu? Wiele współczesnych badań potwierdza, że umeboshi  wpływa pozytywnie na trawienie, dlatego połączenie jej z tłustym węgorzem wydaje się wręcz właściwe. Nie udało się znaleźć jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Najbardziej wiarygodne wydaje się wyjaśnienie mówiące o tym, że kiedyś unagi było drogim daniem, dlatego zajadanie go kwaśno-słoną śliwką zabijało cały smak tej wysublimowanej potrawy. I stąd aby ludzie nie zatracali przyjemności z konsumpcji drogiego węgorza odradzano jedzenie przy tym umeboshi.

Kolejna kombinacja przed, którą przestrzegany jest każdy Japończyk to łączenie potraw ciężkostrawnych z takimi, które są zimne i zawierają dużo wody. Jeśli więc jesteś fanem tempury, nie polecam popijać tego dania szklanką zimnej wody, czy zajadać arbuzem. Czy popiłbyś szklanką zimnej wody porcję placków ziemniaczanych, czy bigosu? Mnie już na samą myśl mdli, więc chyba coś w tym jest.

Na liście kombinacji zakazanych latem znajduje się też połączenie razem potraw ciężkostrawnych, jak na przykład makaron z agar-agar i surowe jajka.
Przyczyny tej przestrogi szukać nie trzeba. Wystarczy, że wycieńczony upałem organizm obciążymy jedną trudną do strawienia potrawą - dwie mogą już wywołać poważny ból brzucha.

Innym często powtarzanym latem błędem jest spożywanie samych zimnych potraw. Teoretycznie wydaje się to normalne. Kiedy żar leje się z nieba nie myślimy o jedzeniu ciepłych rzeczy. Wolimy zimne napoje, lody, owoce, chłodniki, czy zimny domowy makaron ze śmietaną i truskawkami. Ale paradoksalnie jedząc same zimne i mokre potrawy też możemy sobie zaszkodzić, ponieważ spożywanie tego typu dań blokuje najlepszy system chłodzenia jakim dysponuje nasz organizm, czyli pocenie.

W Polsce też mamy na podorędziu kilka mądrości dotyczących złych kombinacji dań. Najbardziej wryła mi się w pamięć, ta dotycząca nie łączenia czereśni z przetworami mlecznymi.
A jakie szkodliwe kombinacje znacie Wy?









Przykłady zaczerpnięte z japantimes.co.jp

piątek, 3 lipca 2015

Dzień, w którym spełniają się marzenia...

źródło: michaelpanda.com


Jest taki jeden dzień w roku, kiedy w Japonii spełniają się marzenia…

Ten dzień to Tanabata. Święto Tanabata wywodzi się z chińskiego festiwalu pochwały dla różnych umiejętności technicznych. W okresie Heian (794 - 1185 r.) służyło arystokratom jako okazja do wykazania się zdolnościami artystycznymi, m.in. pisali wiersze i kaligrafowali. Dopiero w okresie Edo (1603-1868 r.) obchody Tanabata rozpowszechniły się w całym społeczeństwie. Wówczas zmienił się też sposób celebracji: młodzież zapisywała na paskach papieru życzenia - dziewczęta często życzyły sobie biegłości w krawiectwie, zaś chłopcy - biegłości w piśmie.

źródło: en.wikipedia.org

W czasach kiedy Japończycy używali kalendarza księżycowego, Tanabata odbywała się siódmego dnia siódmego miesiąca. Obecnie obchodzona jest 7 lipca, lub w niektórych regionach 7 sierpnia.

7 dzień 7 miesiąca w japońskim kalendarzu księżycowo-słonecznym w najbliższych latach przypada (wg Wikipedii) na następujące daty kalendarza gregoriańskiego:

· 2015-08-20

· 2016-08-09

· 2017-08-28

· 2018-08-17

· 2019-08-07

· 2020-08-25

Ciekawostką może być to, że Tanabata jest świętowana nawet w São Paulo w Brazylii. Tam obchodzona jest w pierwszy weekend lipca. Adaptacja tego święta może wynikać z faktu, że w Brazylii jest spora mniejszość japońska.

Dzień w którym obchodzona jest Tanabata nie jest przypadkowy, bowiem to właśnie 7 dnia 7 miesiąca (wg kalendarza księżycowego) zbliżają się do siebie dwie gwiazdy północnego nieba: Wega i Altair, rozdzielone przez Drogę Mleczną. Z tym zjawiskiem związana jest pewna legenda:

Król Niebios (Tenkō) miał córkę imieniem Orihime, czyli Tkająca Księżniczka (gwiazda Wega). Księżniczka zawdzięczała swój przydomek temu, że nad brzegiem Niebiańskiej Rzeki (Amanogawa, czyli Droga Mleczna) tkała piękne szaty dla swego ojca. Praca zajmowała jej tak dużo czasu, że nie miała możliwości poznania kogoś i zakochania się. Tenkō wiedząc o problemie córki, zorganizował jej spotkanie z Hikoboshi [czyt. Hikobosi], czyli z gwiazdą Altair. Hikoboshi mieszkał i pracował jako pasterz po przeciwnej stronie Niebiańskiej Rzeki. Gdy młodzi się spotkali, od razu się w sobie zakochali i wkrótce zostali małżeństwem. Po ślubie, zajęta mężem Orihime zaprzestała tkania szat dla ojca, a Hikoboshi pozwolił swemu stadu paść się na całym Niebie. Rozzłoszczony tym Tenkō rozdzielił małżonków, nakazując im pozostać już na zawsze po przeciwnych stronach Niebiańskiej Rzeki. Orihime bardzo cierpiała z powodu rozstania z mężem, więc ubłagała ojca, by pozwolił jej jeszcze raz go spotkać. Tenkō zlitował się i zezwolił im na kontakty jednej nocy każdego siódmego dnia, siódmego miesiąca. Postawił jednak warunek: Orihime przez pozostałą część roku będzie ustawicznie tkać mu szaty. Księżniczka wyraziła zgodę. Podczas próby pierwszego spotkania Orihime i Hikoboshi zorientowali się jednak, że w tę jedyną noc w roku, też nie mogą być razem, gdyż nie da się przekroczyć Amanogawy - nie miała ona ani promu ani mostu. Promem lub mostem miał być księżyc, który tej nocy był niewidoczny. Z powodu takiego nieszczęścia Orihime zaniosła się wielkim płaczem. Jej lament usłyszało stado srok, które przyleciały i utworzyło most z własnych skrzydeł. Dzięki temu kochankowie mogli się wreszcie do siebie przytulić. Jednak „skrzydlaty” most działa, tylko w ładną pogodę. Gdy pada deszcz, sroki nie mogą przylecieć, więc rozdzieleni małżonkowie muszą czekać cały rok na następną szansę nocnego spotkania.

Dziś Japończycy w czasie Tanabata piszą na tanzaku [czyt. Tandzaku] (małych paskach papieru) życzenia i przyczepiają je do bambusowych gałęzi. Bywa, że życzenia te zapisywane są w formie wiersza. Życzenia te spełniane są przez Orihime i Hikoboshi, którzy uradowani spotkaniem, pragną uszczęśliwić także ludzi.

W dzisiejszych czasach wielu Japończyków mieszka w blokach, a co za tym idzie nie ma ogródka z bambusowym krzewem. Dlatego to centra i pasaże handlowe oraz główne ulice przejęły rolę miejsca celebracji Tanabata. Miejsce festynu dekorowane jest specjalnymi ozdobami przeważnie wykonanymi z papieru. Tak jak tanzaku wiesza się je na bambusie (specjalnie wystawianym w dniu festiwalu) lub kilka metrów nad ziemią.

Każda z dekoracji ma swoje znaczenie.

Tanzaku (paski papieru) symbolizują życzenia związane z sukcesami akademickimi oraz umiejętnościami technicznymi.

źródło: in-wind.seesaa.net


Kinchaku (portmonetka) ilustruje życzenie pieniędzy.

źródło: rikasgarden.blogspot.com


Kamigoromo (kimono) reprezentuje życzenie biegłości w szyciu oraz wyrobienia w sobie dobrego stylu.

źródło: xn--xckd3bgf7p4a8cf1g7329c5rva.jp


Toami (sieć) symbolizuje życzenie obfitych połowów i zbiorów.

źródło: rikasgarden.blogspot.com

Orizuru (sznur papierowych żurawi) reprezentuje zdrowie i długowieczność.

źródło: kusuyama.jp


Kuzukago (siatka na śmieci) odnosi się do życzeń czystości.

źródło: nipocultura.com.br


Fukinagashi (wstęgi) nie reprezentują żadnego konkretnego życzenia, lecz symbolizują materiał tkany przez Orihimie.

źródło: japan-australia.blogspot.com


W niektórych rejonach Japonii jest też zwyczaj puszczania na rzekach stroików z bambusa lub palenia ich po zakończeniu festiwalu. Przypomina to zwyczaj puszczania papierowych łódeczek i świec podczas O-bon (o czym będzie wkrótce). 


Film - Żródło: youtube.com


Chociaż festiwale Tanabata różnią się zależnie od regionu Japonii, to jednak w przeważnie towarzyszą im: ludzie ubrani w yukaty, konkurs na najpiękniejszą dekorację, barwne defilady i wybory miss Tanabata. Oczywiście jak podczas większości japońskich świąt, można skosztować potraw sprzedawanych na festiwalowych straganach, lub spróbować swoich sił w tradycyjnych grach i zabawach.




sobota, 2 maja 2015

Irysy i karpie, czyli japoński Dzień Dziecka

źródło:blog.gaijinpot.com

W Polsce dzieci zaczęły odliczać czas pozostały do Dnia Dziecka. Tymczasem ich japońscy koledzy i koleżanki Dzień Dziecka obchodzą wcześniej, bo już 5 maja.
Kodomo no hi (Dzień Dziecka) jest jednym z pięciu historycznych świąt japońskich związanych z porami roku i magią liczb. Ich tradycja wywodzi się ze starożytnych Chin. Dawniej to święto było znane pod nazwą Tango-no Sekku, czyli Festiwal Irysów i stanowiło męski odpowiednik Święta Lalek (Hina matsuri).

Tango-no Sekku tradycyjnie obchodzono piątego dnia piątego miesiąca kalendarza księżycowego. Po przyjęciu w Japonii kalendarza gregoriańskiego wyznaczono datę święta na 5 maja. W 1948r. Święto Chłopców (Tango no sekku) zostało oficjalnie przemianowane na Dzień Dziecka i ustanowione japońskim świętem narodowym.
Jednoznaczne wyjaśnienie pochodzenia tego święta jest trudne i przyjmuje się różne wersje. W samej Wikipedii tych wersji jest sześć.
Przytoczę tylko dwie z nich – te które najbardziej przemawiają do mojej wyobraźni.
Jedna z legend mówi o tym, że Święto Chłopców wywodzi się ze zwycięstwa wodza Tokimune Hōjō nad wojskami Mongołów, które to zdarzenie miało miejsce 5 maja roku 1281. Celebrując rokrocznie to wielkie zwycięstwo, rodziny samurajskie wywieszały flagi i proporce bojowe.
Inna wersja mówi o tym, że w ten właśnie sposób, 5 maja, celebrowano zjednoczenie kraju przez shōguna Takauji Ashikaga w XIV wieku. Również w okresie Edo (1603-1867) samurajskie rodziny posiadające w swym gronie chłopców (w wieku do lat 7) wywieszały w tym dniu flagi bojowe i rodowe proporce. Natomiast rodziny mieszczańskie, którym nie było dozwolone posługiwać się takimi bojowymi i szlacheckimi symbolami, zaczęły w tym samym celu stosować proporce przedstawiające kolorowego japońskiego karpia. Od restauracji cesarstwa w roku 1868 obydwa te rodzaje symboliki z powodzeniem współegzystują, przypominając także dzisiejszym Japończykom czasy historyczne oraz dawne zwyczaje i obrządki.

źródło:demotix.com
Chłopcy ubrani w yukaty (bawełniane kimona) lub jimbei (luźny strój domowy)
obowiązkowo na głowach mają wykonane z papieru kabuto (samurajski hełm).

W większości japońskich rodzin święto to nadal jest obchodzone w sposób tradycyjny, czyli jako Święto Chłopców. Uważa się, że w tym dniu rodzice powinni modlić się za zdrowie i dzielność swych męskich potomków. Japoński sposób świętowania codziennych zabiegów o zdrowy i szczęśliwy rozwój chłopców, ma bardzo długą historię i jest wypełniony wieloma szczególnymi zwyczajami oraz właściwą dla nich symboliką.
Najbardziej charakterystycznym widokiem w Dniu Dziecka są koi nobori, czyli proporce przedstawiające kolorowe karpie. Wykonane są one z papieru lub tkaniny i uformowane w długi, pusty w środku worek (rękaw). Razem z długimi, czerwonymi i białymi wstążkami, symbolizującymi kaskadę wody oraz ze złoconymi wiatraczkami, są przyczepiane linką do bambusowej tyczki i mocowane wysoko na masztach, balkonach lub dachach domów. W mniejszych miejscowościach często wiesza się je ponad rzeką. Dzięki takiej formie i usytuowaniu łatwo napełniają się wiatrem i powiewają, przypominając pływające karpie. Dla każdego chłopca w rodzinie powiewa oddzielny proporczyk przedstawiający karpia - największy dla najstarszego, a dla młodszych coraz mniejsze. Jednak dzisiaj najczęściej swojego powiewającego karpia ma każdy członek rodziny. Czarny karp (magoi) zawieszany jest dla taty, czerwony (higoi) - dla mamy, dalej wiesza się karpie symbolizujące dzieci. Podobno kolor i kolejność karpi określony jest wiekiem dziecka.

źródło:cheer-chan.tumblr.com
Magoi, higoi i karpiki symbolizujące dzieci.

Karp stał się symbolem Święta Chłopców, ponieważ Japończycy uznają go za rybę o sile, która pozwala mu płynąć pod prąd. Chińska legenda mówi nawet, że karp płynący pod prąd zamienia się w smoka.
Właśnie ze względu na niezwykłą determinację tej ryby w pokonywaniu przeszkód, reprezentuje ona odwagę i zdolność osiągania wysoko postawionych celów. Stąd wziął się zwyczaj prezentowania osobom, które zdały egzaminy końcowe wizerunku karpia.
 
źródło:sweetmemoriesphoto.ca
Rodzinna fotografia z okazji Tango no sekku z tradycyjnymi dekoracjami w tle.
Japończycy przystrajają tego dnia również wnętrza domów. Przygotowywane są specjalne wystawy, zwane gogatsu-ningyō [czyt. gogatsu ningjoo], które umieszczane są w pokojach gościnnych lub w specjalnych alkowach, zwanych tokonoma. Wśród dekoracji gogatsu-ningyō są miniaturowe hełmy, komplety zbroi, miecze, łuki i strzały, jedwabne proporce z herbami rodowymi oraz lalki wojowników. Lalki te przedstawiają postacie wojowników znanych z historii i legend: 
Kintarō – chłopca o postawie Herkulesa, który - gdy dorósł - stał się generałem; 
Shoki – starożytnego chińskiego generała, którego uważano za postać chroniącą ludzi od diabłów; 
Momotarō – japońskiego odpowiednika Dawida, który pokonał japońskiego Goliata.
Wystawianie tych dekoracji m
a znaczenie symboliczne i ma na celu odpędzenie złych duchów i ochronę zdrowia rodziny.

W dniu Święta Chłopców dziewczynki są gośćmi swoich braci, podobnie jak chłopcy są gośćmi swych sióstr 3 marca, z okazji Święta Dziewczynek. Specjalnie dla chłopców przygotowywane są na tą okazję chimaki [czyt. cimaki](słodkie ryżowe ciasto owijane liśćmi bambusa), sasa-dango czy kashiwa-mochi [czyt. kasiła moci](różne rodzaje ryżowych ciasteczek nadziewanych słodką czerwoną pastą fasolową i owijane liśćmi dębowymi).
 
źródło:bebeloveokazu.com
Chimaki
źródło:kirbiecravings.com
Sasa dango


źródło:junyingkirk.com
Kashiwa mochi


Z japońskim Świętem Chłopców związana jest japońska roślina o nazwie shōbu, której długi wąski liść i długość ok. 80 cm przypomina kształtem japoński miecz nihon-tō. Jej obecność jest w obchodach Tango-no Sekku związana ze słowem shōbu, które oznacza również dążenie do osiągnięcia sukcesu, współzawodnictwo, walkę, a także militaryzm.

W Dniu Dziecka Japończycy wrzucają liście i korzenie tataraku (shōbu) (czasem także piołunu) do gorącej wody, ciesząc się pachnącą, relaksującą kąpielą. Istnieje tradycyjne przekonanie, że dzięki zawartym w tej roślinie substancjom (m.in. olejki), jest ona skutecznym środkiem profilaktycznym przeciwko wielu chorobom.
Shōbu pokrojone w plastry i zalane sake to napój alkoholowy zwany: shōbu-sake. Napój taki był ponoć szczególnie lubiany przez dawnych samurajów.
 
źródło:commons.wikimedia.org
Kąpiel z irysami już gotowa.
Japończycy, podobnie jak wiele innych nacji, uważają dzieci za jedno z największych swoich „aktywów”. Święto Dziecka jest więc dniem, w którym szczególnie podkreśla się potrzebę poszanowania praw dzieci oraz wychowania ich w zdrowiu i szczęściu. Dla dzieci święto to jest również znakomitą okazją do wyrażania swej wdzięczności rodzicom za ich miłość, trud wychowawczy i troskliwą opiekę.









środa, 29 kwietnia 2015

Majówka po japońsku

źródło:enjoy.sso.biglobe.ne.jp


Już wkrótce majówka. Nie wiem czy wiecie, że Japończycy też mają swoją majówkę. W kraju gejsz i samurajów nie jest to jednak weekend majowy lecz cały tydzień, bowiem Golden Week  trwa od 29 kwietnia do 5 maja.

Wcale nie oznacza to, że każdy dzień w tym okresie jest świętem. Wypadają wtedy 4 święta. Tydzień wolnego zawdzięczają Japończycy zasadzie, że jeżeli między dwoma świętami jest jeden dzień pracujący, to ten dzień też jest wolny (^_^). 

źródło:jinjahoncho.or.jp


29 kwietnia w Japonii obchodzony jest Dzień Shōwa (Shōwa no hi, czyt.: siooła no hi). Jest to dzień urodzin poprzedniego cesarza - Hirohito, który otrzymał pośmiertne imię Shōwa. Dzień Shōwa został wprowadzony w 2007 roku w celu zachęcenia społeczeństwa do refleksji nad 63 letnim panowaniem Hirohito.

źródło:nipponandco.com


3 maja, tak samo jak w Polsce, obchodzony jest Dzień Konstytucji (Kenpō Kinenbi, czyt.: kenpoo kinenbi). To święto upamiętnia ogłoszenie konstytucji 3 maja 1947 roku.  W przeciwieństwie do nas Japończycy świętują nie pierwszą uchwaloną konstytucję, ale pierwszą powojenną, która jest dla Japończyków bardzo ważna. Bodaj najważniejsze dwa zapisy tej konstytucji to zmiana statusu cesarza oraz artykuł dziewiąty, mówiący o tym, że Japonia nie będzie używała broni do roztrzygania międzynarodowych konfliktów.
Tego dnia Japończycy, co do zasady, poświęcają się myślom o demokracji i rządzie.


źródło:nipponandco.com


4 maja obchodzony jest Dzień Zieleni (Midori no hi, czyt.: midori no hi). W epoce Shōwa 29 kwietnia obchodzone były urodziny cesarza. Po wstąpieniu na tron nowego cesarza, 29 kwietnia ustanowiono Dniem Zieleni. Oficjalnym powodem zmiany nazwy było uznanie dla Hirohito za jego miłość do roślin. W roku 2007 Midori no hi zostało przeniesione na 4 maja, ponieważ 29 kwietnia ustanowiono Dzień Shōwa.
Zgodnie z nazwą w Dzień Zieleni obcuje się z naturą i wyraża wdzięczność za jej dary.

źródło:wakai-team.cba.pl


I wreszcie 5 maja Japończycy obchodzą Dzień Dziecka (Kodomo no hi), który tak na prawdę jest Festiwalem Chłopców (Tango no Sekku).  Jest to dzień poszanowania osobowości dzieci i świętowania ich szczęścia. 

W Złotym Tygodniu wiele sklepów i instytucji jest zamykanych. Jest to najdłuższy okres wolnych dni. Pozostałe dwa okresy dni wolnych przypadają w okolicy Nowego Roku oraz w sierpniu (święto Obon). Tak długie okresy wolne od pracy związane są z japońskim kultem pracy. Wielu Japończyków w ogóle nie wykorzystuje urlopów i mogą to robić, ponieważ nie ma tam żadnego przepisu, mówiącego o konieczności wykorzystania zaległego urlopu, albo wysłania pracownika na przymusowy urlop.

W Złotym Tygodniu wiele osób podróżuje. Bilety lotnicze, kolejowe, czy hotel trzeba zarezerwować z dużym wyprzedzeniem mimo, że ceny są na ten okres zawyżone. Najpopularniejsze kierunki to inne kraje azjatyckie, Guam, Saipan, Hawaje, Zachodnie Wybrzeże Stanów Zjednoczonych, oraz Europa i Australia.

Ci co zostaną w Japonii mogą liczyć na imprezy okolicznościowe. 




wtorek, 7 kwietnia 2015

Budda i kwiaty

źródło:blog.ofjapan.jp
Tradycja hanami liczy kilka wieków. 

Ósmego kwietnia w Japonii obchodzone są urodziny Buddy, czyli Kanbutsue. Ale jest to również Dzień Kwiatów - Hana-no-hi (lub Święto Kwiatów Hana Matsuri). 

Urodziny Buddy obchodzone są w całej wschodniej Azji i podczas, gdy w innych krajach dokładna data święta jest ruchoma, w Japonii przypada zawsze na 8 kwietnia lub 8 maja (w zależności od decyzji świątyni w danym regionie kraju).

Dlaczego niektórzy uznają za właściwą datę kwiecień, a inni maj? Ponieważ Książę Siddhartha Gautama, który później przyjął imię Budda, według legendy urodził się ósmego dnia czwartego miesiąca. Jednak ze względu na obowiązujący w Japonii kiedyś kalendarz księżycowy, a obecnie gregoriański (słoneczny) daty w obydwu tych kalendarzach różnią się o jeden miesiąc.

Narodziny Buddy poprzedzone były różnego rodzaju znakami, których doświadczała jego matka (brzmi znajomo?). Kobiecie przyśnił się biały słoń, niosący w trąbie kwiat lotosu. To mityczne zwierzę miało wyjść z jej łona. Zaniepokojeni przyszli rodzice poradzili się mędrca, który powiedział im, że ich syn zostanie władcą lub też nauczycielem świata. Wbrew pragnieniu ojca, młody książę nie został królem, lecz stał się mędrcem i nauczycielem.

Podobnie jak chrześcijańskie Boże Narodzenie, urodziny Buddy to święto radosne. W Japonii łączy się ono z Hana matsuri. Tradycyjnie w dniu urodzin Buddy jego wyznawcy odwiedzają świątynie, gdzie przystrojony kwiatami posąg Buddy oblewają herbatą z suszonych liści hortensji  o nazwie Amacha (w smaku jest podobno odrobinę słodka). Wierni mogą także zabrać napar do domu, by później wypić go w gronie najbliższych. Zwyczaj ten zaczęto praktykować w nawiązaniu do legendy o Ryu (czyt.: rju, czyli smok), dziewięciu smokach, które z niebios oblały nowonarodzonego Buddę czystą wodą (lub według innych źródeł ciepłą, perfumowaną wodą). 

źródło:japonia-online.pl

Tego dnia barwnie ubrani Japończycy wychodzą na ulice by świętować w kwietnych pochodach. Celem tego bardzo starego święta jest celebracja życia, które po zimie na nowo się odradza. Kwiaty symbolizują w nim radość, nadzieję i oczywiście piękno.

Jak to zwykle bywa, połączenie tych świąt (Kanbutsue i Hana Matsuri) nastąpiło przypadkiem.  W epoce Meiji (czyt.: mejdzi, 1868 -1912) ludzie mylili Kanbutsue z innym świętem zwanym Hana Matsuri (Festiwal Kwiatów). Pamiętajmy bowiem, że w centralnej Japonii panuje inny klimat niż w Polsce i to właśnie na przełomie marca i kwietnia zakwitają tam sakury (japońskie wiśnie w Polsce zakwitają miesiąc później).
Zwyczaj świętowania kwitnienia drzew jest w Japonii bardzo stary. Pierwotnie obchodzono okres świętowania śliw (ume). Które skojarzone jest obecnie ze Świętem Dziewczynek. Dopiero w okresie okresie Heian (794 - 1192) zaczęto celebracje te odnosić do wiśni. Wtedy była to jednak uroczystość zarezerwowana dla dworu cesarskiego, i dopiero w XV – XVI w. hana-no-hi stało się świętem ogólnokrajowym.

Obecnie hanami (oglądanie kwiatów) jest popularną okazją do urządzania pikników pod kwitnącymi drzewami i spędzania czasu z rodziną i znajomymi. W mediach już od początku roku pojawiają się komunikaty o tym, w którym regionie kiedy zakwitną wiśnie. Pierwsze drzewa rozkwitają na Okinawie już w lutym, natomiast na Hokkaido czas ich kwitnienia przypada dopiero w maju (podobnie jak w Polsce, bo i klimat podobny).
W epoce Meiji oba wydarzenia (Kanbutsue i Hana Matsuri) były bardzo popularne i odbywały się o tej samej porze roku. Od tamtej pory 8 kwietnia – rocznica urodzin Buddy jest również znana pod nazwą Hana Matsuri. 


źródło:culturejapan.jp
Podczas hanami trudno znaleźć w parku skrawek trawki dla siebie
źródło:blogpanienki.salon24.pl
Pikniki trwają jeszcze długo po zapadnięciu zmroku.

Jeśli ktoś z Was planuje wycieczkę do Japonii i będzie w Tokyo właśnie 8 kwietnia, to zachęcam do odwiedzenia świątyni Gokokuji, Senso-ji, Zojo-ji czy Hommon-ji. Bowiem w tych właśnie miejscach odbywają się z okazji Kanbutsue specjalne nabożeństwa.





poniedziałek, 23 marca 2015

Shunbun-no hi - jedno z najważniejszych japońskich świąt

źródło:sutemi.ru

Właśnie zawitała do nas wiosna i to zarówno ta astronomiczna, jak i kalendarzowa. Z tej okazji w Polsce mamy wesoły i barwny zwyczaj topienia Marzanny. W Japonii natomiast celebruje się Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą - Shunbun-no hi [czyt.: siunbun-no-hi]. Jest to jedno z ich ważniejszych świąt, jednak nie jest obchodzone tak widowiskowo i spektakularnie jak większość pozostałych świąt.
Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą jest w Japonii świętem narodowym od 1948 roku. Jest to święto ruchome, ponieważ równonoc wypada 20 lub 21 marca. Data Shunbun-no hi jest ustalana nie wcześniej jak w lutym poprzedniego roku i jest poprzedzona wyliczeniami astronomicznymi. 


Przed rokiem 1948 tego dnia obchodzono Shunki korei-sai [czyt.:siunki koreesaj] - święto wywodzące się z shintoizmu. Był to cesarski festiwal podczas, którego czczono przodków. Wizerunek tego święta został zmieniony ze względu na, tworzoną po drugiej wojnie światowej, nową konstytucję rozdzielającą religię od państwa, i od tego momentu oficjalnie polega na celebracji natury i wszelkiego życia. Mimo wprowadzonych zmian tego dnia tak naprawdę wciąż jeździ się odwiedzać groby przodków. Japończycy oddają cześć zmarłym bliskim, myją nagrobki, palą kadzidła, przynoszą kwiaty, sake i botamochi (kulki ryżowe ze słodką fasolą, która zgodnie z wierzeniami ma odganiać złe duchy). Z tego względu w okolicach cmentarzy tego dnia jest duże natężenie ruchu - podobnie jak w Polsce na Wszystkich Świętych.

źródło:letsjapan.wordpress.com
W Shunbun-no hi Japończycy myją groby swoich przodków i zostawiają im sake i/lub jedzenie.

Shunbun-no hi jest też kojarzony z Kusamochi [czyt.: kusamoci], czyli ryżowymi kulkami barwionymi na zielono przy pomocy liści Bylicy Japońskiej. Jest to ta sama roślina, której używa się do barwienia jednej z warstw Hishi-mochi (o których pisałam już TUTAJ).
Popularnymi potrawami na Wiosenne Zrównanie Dnia z Nocą są też Gomoku C
hirashi zushi [czyt.: gomoku cirasi dzusi], czyli sushi w formie "jednogarnkowej" z co najmniej pięcioma składnikami, oraz Inarisushi [czyt.: inarisusi], czyli ryż zawinięty w "kożuszek" powstały przy produkcji tofu.

źródło:the350dereeoven.com
Kusamochi, czyli dosłownie trawiaste mochi.

źródło:delectabledarlings.com
Inarisushi

źródło:japancentre.com
Chirashi zushi.


W Japonii s
hintoizm i buddyzm doskonale ze sobą koegzystują, dlatego buddyści też celebrują ten dzień. Buddyści świętują przez 7 dni. Zaczynają 3 dni przed Shunbun-no hi i kończą 3 dni po nim. Ta tygodniowa celebracja nosi nazwę Haru no Higan (wiosenny higan)  i wywodzi się z VIII w.

Słowo 
Higan oznacza "drugi brzeg". Jest to buddyjski termin, który wywodzi się z idei, że istnieje rzeka, która oddziela ten świat od zbawienia. Rzeka ta jest pełna iluzji, pasji, bólu i żalu i tylko przekraczając ją (walcząc z tymi uczuciami) można dostąpić oświecenia. Mówi się, że kiedy noc i dzień są równe Budda pojawia się na ziemi, aby ocalić zbłąkane dusze i pomóc im w przekroczeniu rzeki, czyli dostąpieniu nirwany (dlatego wizyta na cmentarzu tego dnia jest radosnym wydarzeniem).

W Japonii mówi się, że po Shunbun-no hi zimowe chłody wreszcie znikają, a sakura zakwita (kwitnienie wiśni uznawane jest za symbol wiosny).

W Warszawie sakura zakwita przeważnie dopiero na początku maja, ale krokusy już się pojawiły (^_^)


piątek, 13 marca 2015

Biały Dzień, czyli Dzień Kobiet po japońsku

źródło:aionline-japan.com

Ósmego marca obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Kobiet. Mimo że Święto to obchodzone jest w co najmniej trzydziestu krajach, Japończykom ta koncepcja jest zupełnie obca. Jednak zaledwie tydzień później jest w Japonii święto o charakterze zbliżonym do Dnia Kobiet. Chodzi o Howaito-de [czyt. Hołajto-dee], czyli Biały Dzień. 

Biały Dzień jest następstwem japońskiej wersji Walentynek (o tym jak są obchodzone pisałam TUTAJ). Walentynki są dla mężczyzn, dlatego równo miesiąc później mają oni okazję odwdzięczyć się kobietom.
Podobnie jak japońskie Walentynki tak samo Biały Dzień został wypromowany przez producentów słodyczy. 

W 1965 roku zaproponowano Marshmallow Day, ponieważ na pomysł obchodzenia takiego dnia wpadła firma, która produkowała białe pianki i zaproponowała je jako prezent dla Pań, w zamian za ich starania w walentynki. Ten pomysł jednak się nie przyjął. Ostatecznie święto to zostało ustanowione w Japonii w 1978 roku przez Ogólnokrajową Spółdzielnię Przemysłu Cukierniczego. W 1980 roku rozpoczęto kampanię sygnowaną sloganem: Answer Love on White Day [Ai ni Kotaeru White Day].
Jak nie trudno się domyślić nazwa Biały Dzień wzięła się od pianek, które próbowano wypromować jako upominek zwrotnie dawany tego dnia Paniom. Potem do pianek dołączyły inne słodkości, lecz głównie w kolorze białym (ciasta z kremem czy truskawki w białej czekoladzie). Obecnie prezenty nie ograniczają się tylko do słodyczy, popularna jest również biżuteria, kwiaty, bielizna, pluszaki, świeczki, a nawet ubrania, ale obowiązkowo zapakowane w biały papier lub torbę. Warto pamiętać, że tego dnia obowiązuje zasada sanbai gaeshi [czyt. sanbaj gaesi], czyli potrójnego zwrotu, co oznacza, że Panowie powinni odwdzięczyć się upominkiem 3 razy droższym niż otrzymany.
 
źródło:asahi.com
Żartobliwa manga, gdzie początkowo zachwycony ilością otrzymanych
walentynkowych czekoladek mężczyzna nagle przypomina sobie,
że przecież za miesiąc będzie się musiał odwdzięczyć tym wszystkim Paniom.


Biały Dzień zaczyna podbijać Azję. Obecnie obchodzony jest w Japonii (skąd pochodzi), Korei Południowej i na Tajwanie. Święto to zaczyna również zdobywać popularność w Hongkongu, gdzie wpływy japońskie są bardzo silne.












poniedziałek, 2 marca 2015

O-hina-matsuri, czyli święto małych kobietek

źródło:aboutmauinui.com



Niedawno pisałam o japońskich Walentynkach, które obchodzone są raczej jak dzień mężczyzny. Podobnie sprawa się ma z dziećmi. W Japonii bowiem Dzień Dziecka obchodzony jest bardziej jako dzień chłopca. Dziewczynkom natomiast dedykowane o-hina-matsuri czyli Święto Lalek. Jest ono obchodzone każdego roku, trzeciego dnia trzeciego miesiąca, czyli 3 marca. Jest to jedno z pięciu świąt sekku (tzw. świąt sezonowych), przejętych z Chin. 

Ponieważ dzień ten przypada w sezonie kwitnienia brzoskwiń, bywa on również nazywany Momo-no Sekku (Świętem Brzoskwiń). 

Pierwsze wzmianki o tym święcie w Japonii pochodzą z okresu Heian (794 – 1192). Święto Hina-matsuri wywodzi się jednak od starożytnych chińskich praktyk magicznych, w trakcie których wszelkie grzechy cielesne, choroby i nieszczęścia przenoszono na lalki, a następnie usiłowano się ich pozbyć poprzez wrzucanie lalek do rzeki. W niektórych regionach Japonii również zachował się podobny stary zwyczaj zwany hina-okuri lub nagashi-bina, w którym papierowe lalki spławiane są z nurtem rzeki, późnym popołudniem 3 marca.


źródło:japonija.lt i pinterest
Nagashi-bina, czyli zwyczaj puszczania na wodę papierowych laleczek.

Święto ma na celu odstraszanie złych duchów i odwracanie uroków. Z jego okazji  rodziny, w których są małe dziewczynki, usadzają na schodkowym podwyższeniu hina-ningyō [czyt. hina-ningjoo], czyli specjalne zestawy lalek przedstawiających cesarski dwór z okresu Heian. Wersja minimum to dwie lalki przedstawiające parę cesarską. Pełen zestaw składa się jednak z 17 postaci.
Wystawa ta rządzi się ściśle określonymi zasadami. Platformy, na których ustawia się lalki muszą być przykryte czerwoną tkaniną.
  • Na samej górze eksponuje się lalki reprezentujące cesarską parę (po lewej stronie cesarz: Obina, Odairi-sama, po prawej cesarzowa: Mebina, Ohina-sama),
  • poniżej trzy damy dworu (sannin-kanjo), które trzymają naczynia z winem ryżowym sake,
  • jeszcze niżej pięciu muzyków (gonin-bayashi), którzy przy pomocy śpiewu oraz instrumentów (różnej wielkości bębny i flet) zabawiają resztę dworskiego towarzystwa,
  • dwóch ministrów (zuishiin). Są to: udaijin – Minister Prawej Strony i sadajin – Minister Lewej Strony. Ponieważ strona lewa uważana była na starym japońskim dworze za ważniejszą, wybierano na to stanowisko osoby starsze, ze względu na ich mądrość. Dlatego lalka Ministra Lewej Strony ma długą białą brodę i wygląda starzej niż lalka Ministra Strony Prawej. Pomiędzy ministrami ustawia się tacki z jedzeniem
  • na samym dole są lalki trzech strażników uzbrojonych w miecze, łuki i strzały. Po obu stronach strażników znajdować się powinny drzewka: pomarańczowe/mandarynkowe (ukon-no tachibana) i wiśniowe (sakon-no sakura). Rośliny te mają upamiętniać najsłynniejsze drzewa epoki Heian – Wiśnię Lewej Strony i Pomarańczę Prawej Strony, które rosły przed pałacem ceremonii ponoć jeszcze przed jego wybudowaniem.   Na tym piętrze ustawia się również małe mebelki i talerzyki z potrawami.
To daje nam w sumie 15 lalek, ale jeśli chcesz mieć pełen zestaw, to musisz uzupełnić go dodając jeszcze dwóch muzyków. 
Ze względu na niewielki metraż japońskich mieszkań cały komplet najczęściej się nie mieści, dlatego często Japończycy ograniczają się do symbolicznego minimum, czyli pary cesarskiej.

źródło:travelsintranslation.com
Zestaw reprezentujący parę cesarską, ale na wesoło, czyli w klimacie Disney'a.
Koszt tego zestawu to 10.000Y, czyli ok. 309PLN


źródło:commons.wikimedia.org
Mimo, że bardzo lubię japońską kulturę kawaii,
to jednak preferuję wystawy tradycyjnych figurek.


Wszystkie lalki ubrane są w stroje dworskie z epoki Heian. Przykładowo lalka reprezentująca cesarzową ubrana jest w jūni-hitoe [czyt. dziuuni-hitoe], czyli dwunastowarstwową, jedwabną szatę ceremonialną. Strój taki bywa zakładany nawet współcześnie podczas uroczystości zaślubin w rodzinie cesarskiej. Ostatnio założyła go Owada Masako na ślub z następcą tronu w 1993r. Do stroju jūni-hitoe należy upiąć włosy w tzw. suberakashi [czyt. suberakasi] (włosy zbierane są z tyłu na wysokości szyi i opadają luźno na plecy). W rękach cesarzowa trzyma wachlarz, wykonany z japońskiego cyprysa.

Figurki te nie są lalkami służącymi codziennej zabawie. Są wystawiane do oglądania w okresie do dwóch tygodni przed świętem i powinny jednak zostać schowane w ciągu 3 dni po 3 marca. Istnieje bowiem przesąd, że jeśli nie schowa się lalek w odpowiednim czasie, to córka zostanie starą panną.
Wiele kompletów takich lalek przetrwało całe stulecia – tym bardziej są one niezwykle cenne. 
Oczywiście jeśli zestaw jest niepełny ustawienie może odbiegać od przyjętego standardu.

Komplet lalek przekazywany jest z pokolenia na pokolenie. Jeżeli to niemożliwe, dziadkowie lub rodzice kupują go dziewczynce na jej pierwsze święto Hina-matsuri. Kolejne elementy zestawu dziewczynki otrzymują również w formie prezentów od dalszej rodziny i znajomych. Zestawy takie bywają bardzo drogie - cena potrafi sięgnąć ponad miliona jenów. Istnieją jednak różne pułapy cenowe – w zależności od poziomu artystycznego wykonania: kostiumów i główek lalek. 

źródło:pinterest
Elementy zestawu lalek


źródło:japantoday.com
Żywa wystawa z okazji Hina-matsuri

W przystrojonych, figurkami i gałązkami kwitnących brzoskwiń, domach Japończycy przygotowują też specjalne potrawy. W menu dominuje ryż. Począwszy od chirashi-zushi (rodzaj jednogarnkowego sushi), poprzez chrupiące ciastka ryżowe Hina Arare, a na Hishi-Mochi (trzywarstwowe mochi; warstwa różowa/czerwona ma odganiać demony, zielona - symbolizuje zdrowie, biała - oznacza czystość) skończywszy. Całość można popić shiro-zake, czyli słodkim i łagodnym, białym winem ryżowym. Jednak trzeba uważać, żeby dziewczynki się nie upiły, ponieważ wino to może mieć nawet 10%!
Oczywiście wymienione słodkości symbolicznie ofiarowane są lalkom, lecz w rzeczywistości zjadane przez ich małe właścicielki, szczególnie podczas dziewczęcych prywatek, które są organizowane w ramach celebracji.

źródło:pinterest
Hina-matsuri to świetna okazja, żeby przygotować tematyczne bento.

źródło:blog.wagashi-net.de i pixgood.comHishi-Mochi najczęściej robione jest w formie trzywarstwowego diamentu.
Zdarzają się jednak czasem takie wyszukane formy jak moc
hi w kształcie pary cesarskiej.

źródło:imgarcade.com
Chirashi-zushi - jednogarnkowy rodzaj sushi.

źródło:m.inmagine.com
Hina Arare

Oprócz przyjęć i wspomnianego już puszczania lalek na wodzie, trzeciego marca, ubrane w barwne kimona dziewczynki idą z rodzicami do świątyni, by modlić się o zdrowie, powodzenie i szczęście.

Tymczasem chłopcy na swoje święto 
Tango-no Sekku, będą musieli poczekać do piątego maja.


źródło:commons.wikimedia.org
Rodzice zabierają tego dnia córki do świątyni, by pomodlić się o ich zdrowie, powodzenie i szczęście.